Listen Article
દર્દીઓ અને તેમના પરિવારોને કિડની સ્ટોન અને પ્રોસ્ટેટ વધવાના સામાન્ય કારણો અને લક્ષણો વિશે માહિતગાર કરવા, પ્રચલિત માન્યતાઓ સ્પષ્ટ કરવા, કિડનીની તકલીફના શરૂઆતના સંકેતો ઓળખાવવા અને જીવરાજ હેલ્થકેર, અમદાવાદમાં ઉપલબ્ધ યુરોલોજી સેવાઓની માહિતી આપવી.
કિડની સ્ટોન અને પ્રોસ્ટેટની તકલીફ એ અમદાવાદમાં યુરોલોજીસ્ટ ને બતાવવાના સૌથી સામાન્ય કારણોમાંના છે. સંકોચ, જાગૃતિના અભાવ કે પેઇન કિલર લઈને વાત ટાળી દેવાની આદતને કારણે શરૂઆતના લક્ષણો ઘણી વાર અવગણાય છે. આ લેખ ડૉ. જીવરાજ મહેતા હોસ્પિટલના આરોગ્ય જાગૃતિ પોડકાસ્ટ “નવું જીવન નવો નાતો, તંદુરસ્ત વાતો”ના એક એપિસોડ પર આધારિત છે, જેમાં લેખક અને કવિ અંકિત ત્રિવેદીએ યુરોલોજીસ્ટ ડૉ. નીલ પટેલ સાથે વાત કરી છે. પથરી કેમ બને છે, પથરીનો દુખાવો કેવો હોય છે, પુરુષોએ પ્રોસ્ટેટના કયા લક્ષણો અવગણવા ન જોઈએ અને રોજિંદી સરળ આદતો કિડનીને કેવી રીતે મદદ કરે છે તે આ લેખમાં સમજાવ્યું છે. આ તકલીફો માટે દર્દીઓ જીવરાજ હેલ્થકેર, અમદાવાદના યુરોલોજી વિભાગ માં કન્સલ્ટ કરી શકે છે.
કિડની સ્ટોન શું છે અને તે કેમ બને છે?
પેશાબ વધારે ઘટ્ટ થાય અથવા શરીર અમુક તત્વોનું યોગ્ય રીતે પાચન ન કરી શકે ત્યારે ક્ષાર અને ખનીજ ભેગા થઈને સખત પથરી બને છે. તેને સામાન્ય રીતે કિડની સ્ટોન કહેવાય છે, પરંતુ પથરી મૂત્રમાર્ગમાં ક્યાંય પણ હોઈ શકે છે, જેમ કે કિડની, મૂત્રવાહિની (કિડનીથી મૂત્રાશય સુધી પેશાબ લઈ જતી નળી) અથવા મૂત્રાશય.
ડૉ. નીલ પટેલ જણાવે છે કે યુરોલોજી OPDમાં આવતા દર્દીઓમાં મોટો ભાગ પથરી સંબંધિત તકલીફ ધરાવતો હોય છે. યુરોલોજીમાં આખો મૂત્રમાર્ગ આવે છે, એટલે યુરોલોજીસ્ટ કિડની, મૂત્રવાહિની, મૂત્રાશય અને પુરુષોમાં પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિની તપાસ કરે છે.
કિડની સ્ટોન થવાના કારણો શું છે?
પથરી સામાન્ય રીતે એકથી વધુ પરિબળોના કારણે બને છે. પોડકાસ્ટમાં ચર્ચાયેલા મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે.
વારસાગત અને મેટાબોલિક પરિબળો
નાની ઉંમરે, જેમ કે કિશોરાવસ્થા કે વીસીમાં પથરી થાય ત્યારે વારસાગત પરિબળો મહત્વનો ભાગ ભજવી શકે છે. કેટલાક વારસાગત ગુણો શરીર ખનીજનું પાચન કેવી રીતે કરે છે તેના પર અસર કરે છે. આવી વૃત્તિ ધરાવતા લોકો ખોરાક અને પાણી પીવાની આદત ન બદલે તો થોડા વર્ષોમાં ફરી પથરી થઈ શકે છે.
એક મેટાબોલિક કારણ છે હાઈપોસાઈટ્રેટ્યુરિયા, એટલે કે પેશાબમાં સાઈટ્રેટની કમી. સાઈટ્રેટ સ્ફટિકોને ભેગા થતા અટકાવે છે, તેથી સાઈટ્રેટ ઓછું હોય તેવી વ્યક્તિને સરખો ખોરાક ખાવા છતાં પથરી વધુ સરળતાથી બની શકે છે. પેશાબની તપાસથી યુરોલોજીસ્ટ આવા કારણો ઓળખી શકે છે.
ગરમ વાતાવરણ અને ડીહાઈડ્રેશન
ગુજરાત જેવા ગરમ અને ભેજવાળા વિસ્તારોમાં પથરી વધારે જોવા મળે છે. વધારે પરસેવો અને ઓછું પાણી પીવાથી પેશાબ ઘટ્ટ બને છે અને ખનીજ જમા થવા લાગે છે. તડકામાં કે ગરમીમાં કામ કરતા લોકોએ પાણી પીવા પર ખાસ ધ્યાન આપવું જોઈએ.
ખોરાક અને વધારે પડતું મીઠું
ડૉ. નીલ પટેલના જણાવ્યા મુજબ વધારે પડતું મીઠું પથરી માટેનું ખોરાક સંબંધિત એક સામાન્ય કારણ છે. માત્ર ઉપરથી નાખેલું મીઠું જ નહીં, પણ પ્રોસેસ્ડ ફૂડ, મેંદાની વાનગીઓ, બેકરીની વસ્તુઓ, અથાણાં, પાપડ અને કેચઅપ માં પણ છુપાયેલું મીઠું ઘણું હોય છે. છાશ કે સલાડમાં ઉપરથી મીઠું નાખવાની આદત પણ ભાર વધારે છે.
પાલક, ટામેટાં, ભીંડા, બદામ અને કાજુ જેવી ઓક્ઝલેટવાળી વસ્તુઓ પથરીની વૃત્તિ ધરાવતા લોકોમાં જોખમ વધારી શકે છે. આવા લોકોને આ વસ્તુઓ રોજ નહીં પણ માપમાં ખાવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. રેડ મીટ અને ઈંડા માં પ્યુરીન વધારે હોય છે, જે યુરિક એસિડ વધારી યુરિક એસિડની પથરીનું જોખમ વધારી શકે છે.
શારીરિક રચના અને અન્ય બીમારીઓ
કેટલાક લોકોમાં જન્મથી કિડનીની રચનામાં ખામી હોય છે. કેટલાકમાં મૂત્રનળીમાં સંકોચન (સ્ટ્રિક્ચર) આવી શકે છે, જેમ કે રેડિએશન સારવાર પછી. મોટી ઉંમરના પુરુષોમાં પ્રોસ્ટેટ વધવાથી મૂત્રાશય પૂરું ખાલી ન થાય. આ દરેક સ્થિતિમાં પેશાબ અંદર ભરાઈ રહે છે અને પથરી બનવાની શક્યતા વધે છે.
વારંવાર થતા યુરિન ઇન્ફેક્શન, જે ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં વધારે જોવા મળે છે, ઇન્ફેક્શન સંબંધિત પથરીનું કારણ બની શકે છે. શરીરમાં કેલ્શિયમનું નિયંત્રણ કરતી પેરાથાયરોઈડ ગ્રંથિ માં તકલીફ હોય તો કેલ્શિયમની પથરી બની શકે છે.
કિડની સ્ટોનના સામાન્ય પ્રકાર કયા છે?
- કેલ્શિયમ ઓક્ઝલેટ સ્ટોન: સૌથી સામાન્ય પ્રકાર, મોટા ભાગની પથરી આ પ્રકારની હોય છે
- ઇન્ફેક્શન સ્ટોન: વારંવાર થતા મૂત્રમાર્ગના ઇન્ફેક્શન સાથે સંકળાયેલી
- યુરિક એસિડ સ્ટોન: વધુ પ્યુરીનવાળો ખોરાક અને અમુક મેટાબોલિક સ્થિતિઓ સાથે સંકળાયેલી
પથરીનો પ્રકાર જાણવાથી યુરોલોજીસ્ટને સારવાર અને ફરી ન થાય તે માટેની યોજના બનાવવામાં મદદ મળે છે.
કિડની સ્ટોનના દુખાવાના લક્ષણો શું છે?
ઘણા લોકોને સખત દુખાવો થાય છે, પણ દુખાવો ક્યાંથી આવે છે તે સમજાતું નથી. કિડની સ્ટોનના લક્ષણો સામાન્ય રીતે આ પ્રમાણે હોય છે:
- કમરના પાછળના ભાગે અથવા પડખામાં દુખાવાની શરૂઆત
- દુખાવો નીચે પેટ અને પેઢુ તરફ ફેલાય
- પુરુષોમાં શિશ્નના આગળના ભાગ તરફ અને સ્ત્રીઓમાં નીચેના ભાગમાં દુખાવો અનુભવાય
- મરોડ આવે તેવો, મોજાની જેમ આવતો જતો દુખાવો
- બેચેની, એક સ્થિતિમાં શાંતિથી બેસી કે સૂઈ ન શકાય
શું વારંવાર પેઇન કિલર લેવાથી કિડની પર અસર થાય?
કેટલાક લોકો કારણ હોય કે ન હોય, રોજ સવારે પેઇન કિલર લઈ લે છે. યોગ્ય ડોઝમાં પેરાસિટામોલ મોટા ભાગના લોકો માટે સામાન્ય રીતે સુરક્ષિત ગણાય છે. પરંતુ NSAID ગ્રુપ ની કેટલીક પેઇન કિલર, જેમાં અમુક કોમ્બિનેશન ગોળીઓ પણ આવે છે, લાંબા સમય સુધી નિયમિત લેવાથી કિડની પર અસર થઈ શકે છે.
પથરીના દુખાવા સાથે દર્દી આવે ત્યારે યુરોલોજીસ્ટ કિડની માટે યોગ્ય દવાથી દુખાવો ઓછો કરે છે અને પછી કારણ શોધે છે. વારંવાર દુખાવો થતો હોય તો જાતે દવા લેવા કરતાં ડૉક્ટરની સલાહ લેવી વધુ સારી છે.
Our Other Specialties
Urology Diagnoses, Surgery & Treatmentકિડની સ્ટોન વિશે માન્યતાઓ અને હકીકતો: બિયર, કેલ્શિયમ અને પ્રોટીન પાવડર
- માન્યતા: કેલ્શિયમની ગોળી અને દૂધની વસ્તુઓથી પથરી થાય. હકીકત: સામાન્ય ખોરાકમાંનું કેલ્શિયમ સામાન્ય રીતે મુખ્ય કારણ નથી. ઓછું પાણી પીવું એ ઘણું મોટું પરિબળ છે. કેલ્શિયમની ગોળી લેતા લોકો યોગ્ય ડોઝ વિશે ડૉક્ટર સાથે વાત કરી શકે.
- માન્યતા: બિયર પીવાથી પથરી ન થાય કે નીકળી જાય. હકીકત: બિયરથી પેશાબ વધે છે, એટલે ખૂબ નાની પથરી નીકળવામાં કદાચ મદદ મળે. પરંતુ બિયરમાં પ્યુરીન હોય છે અને આલ્કોહોલ શરીરમાં પાણીની કમી કરી શકે છે, તેથી પથરી અટકાવવા માટે તે યોગ્ય ઉપાય નથી. પાણી, નારિયેળ પાણી અને લીંબુ પાણી વધુ સારા વિકલ્પ છે.
- માન્યતા: પ્રોટીન પાવડર હંમેશા કિડનીને નુકસાન કરે. હકીકત: તેની અસર વ્યક્તિની શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને પ્રોટીનની ખરી જરૂરિયાત પર આધાર રાખે છે. પૂરતી કસરત વગર પ્રોટીન પાવડર લેવાથી કિડની પર ભાર વધી શકે છે. ડૉ. નીલ પટેલ સૂચવે છે કે નિયમિત લેનારાઓએ સમયાંતરે યુરિન માઈક્રોઆલ્બ્યુમિન ટેસ્ટ વિશે ડૉક્ટર સાથે ચર્ચા કરવી.
અમદાવાદમાં કિડની સ્ટોનની સારવાર કેવી રીતે નક્કી થાય છે?
સારવાર પથરીના કદ, પ્રકાર અને સ્થાન (કિડની, મૂત્રવાહિની કે મૂત્રાશય) તેમજ દર્દીના એકંદર સ્વાસ્થ્ય પર આધાર રાખે છે. તપાસમાં સામાન્ય રીતે પેશાબની તપાસ અને સોનોગ્રાફી થાય છે અને જરૂર પડે તો વધુ ઇમેજિંગ કરવામાં આવે છે. નાની પથરી દવા અને પ્રવાહીથી નીકળી શકે, જ્યારે મોટી કે અવરોધ કરતી પથરી માટે પ્રોસિજરની જરૂર પડી શકે.
અમદાવાદમાં કિડની સ્ટોનની સારવાર શોધતા દર્દીઓ માટે જીવરાજ હેલ્થકેરની યુરોલોજી સેવાઓમાં યુરેટેરોસ્કોપી, પરક્યુટેનિયસ નેફ્રોલિથોટોમી (PCNL) અને મૂત્રાશયની પથરી માટે સિસ્ટોલિથોલેપેક્સી જેવી એન્ડોસ્કોપિક પ્રોસિજરનો સમાવેશ થાય છે. પોડકાસ્ટમાં ડૉ. નીલ પટેલ સમજાવે છે કે લેઝર આધારિત, મિનિમલી ઇન્વેઝિવ પદ્ધતિથી ઘણી પથરીની સારવાર પેશાબના કુદરતી માર્ગેથી, ખુલ્લા ચીરા વગર થઈ શકે છે અને ઘણા દર્દીઓ ટૂંકા રોકાણ પછી ઘરે જઈ શકે છે. તપાસ પછી સારવાર કરતી ટીમ યોગ્ય વિકલ્પ અને પથરી ફરી ન થાય તે માટેના પગલાં સૂચવે છે.
Testimonial
“આ એક સારી હોસ્પિટલ છે. અહીંની સમગ્ર ટીમ ઉત્તમ, સતર્ક અને ૨૪/૭ કાળજી રાખનારી હતી. દાખલ થયાથી લઈને રજા આપવામાં આવી ત્યાં સુધીની તમામ વ્યવસ્થા ખૂબ સારી હતી અને સ્વચ્છતા પણ જળવાયેલી હતી. અત્યંત તણાવપૂર્ણ સમયમાં, ડૉક્ટર અને સહાયક સ્ટાફે અમને હિંમત આપી અને પરિવારના સભ્યોની જેમ અમારો ખ્યાલ રાખ્યો. ખૂબ ખૂબ આભાર.“
પ્રોસ્ટેટ વધવું એટલે શું અને પુરુષોએ કયા લક્ષણો પર ધ્યાન આપવું?
પ્રોસ્ટેટ ગ્રંથિ પુરુષોના પ્રજનનતંત્રની અખરોટ જેવડી ગ્રંથિ છે, જે મૂત્રાશયની નીચે પેશાબની નળીની આસપાસ આવેલી હોય છે. જેમ ઉંમર સાથે વાળ ધોળા થાય, તેમ ખાસ કરીને 50 વર્ષ પછી પ્રોસ્ટેટ ધીમે ધીમે વધવા લાગે છે. મોટા ભાગના પુરુષોમાં આ ઉંમર સાથે થતો, કેન્સર વગરનો વધારો હોય છે, પરંતુ કેટલાક કિસ્સામાં પ્રોસ્ટેટના લક્ષણો પ્રોસ્ટેટ કેન્સર સાથે પણ જોડાયેલા હોઈ શકે, એટલે તપાસ જરૂરી છે.
પ્રોસ્ટેટ વધવાના લક્ષણો સામાન્ય રીતે આ પ્રમાણે હોય છે:
- પેશાબ શરૂ થવામાં વાર લાગવી
- પહેલા કરતાં પેશાબની ધાર નબળી થવી
- રાત્રે પેશાબ માટે વારંવાર ઉઠવું
- પેશાબ અટકી અટકીને થવો
- ટીપાં પડવા અથવા આડી અવળી ધારથી કપડાં કે ટોયલેટ સીટ બગડવી
ઘણા વડીલો આ બાબતે વાત કરવામાં સંકોચ અનુભવે છે. પિતા, દાદા કે કાકામાં આવા લક્ષણો દેખાય તો ઘરના સભ્યો પ્રેમથી પૂછી શકે અને ડૉક્ટરને બતાવવા પ્રોત્સાહન આપી શકે. આ ઉંમરે હોર્મોનલ ફેરફારોને કારણે જાતીય સ્વાસ્થ્ય પર પણ અસર થઈ શકે છે, અને પુરુષો આ બાબતે યુરોલોજીસ્ટ સાથે ખુલ્લી વાત કરી શકે છે.
પ્રોસ્ટેટની તકલીફનું નિદાન અને સારવાર કેવી રીતે થાય?
IPSS (ઇન્ટરનેશનલ પ્રોસ્ટેટ સિમ્પ્ટમ સ્કોર) એક ટૂંકી પ્રશ્નાવલી છે, જે પેશાબના લક્ષણોની તીવ્રતા માપવામાં મદદ કરે છે. ઓછો સ્કોર સામાન્ય રીતે હળવા લક્ષણો દર્શાવે છે, જ્યારે વધારે સ્કોર હોય તો યુરોલોજીસ્ટને બતાવવું જોઈએ. ત્યારબાદ ડૉક્ટર ક્લિનિકલ તપાસ અને સોનોગ્રાફીથી પ્રોસ્ટેટની સ્થિતિ જુએ છે.
PSA (પ્રોસ્ટેટ સ્પેસિફિક એન્ટીજન) બ્લડ ટેસ્ટ પ્રોસ્ટેટ કેન્સરને શરૂઆતના તબક્કે ઓળખવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. ડૉ. નીલ પટેલ સૂચવે છે કે 50 થી 55 વર્ષથી વધુ ઉંમરના પુરુષોએ સમયાંતરે PSA ટેસ્ટ વિશે ડૉક્ટર સાથે ચર્ચા કરવી. શરૂઆતના લક્ષણોમાં ઘણી વાર દવાથી સારવાર થાય છે. સર્જરીની જરૂર પડે ત્યારે પેશાબના માર્ગેથી, બહારના ચીરા વગર થતી ટ્રાન્સયુરેથ્રલ રિસેક્શન ઓફ પ્રોસ્ટેટ (TURP) જેવી એન્ડોસ્કોપિક પ્રોસિજરનો વિકલ્પ હોય છે. અમદાવાદમાં પ્રોસ્ટેટની સારવાર માટે દર્દીઓ જીવરાજ હેલ્થકેરની યુરોલોજી ટીમનો સંપર્ક કરી શકે છે.
કિડનીની તકલીફના કયા ચેતવણી ચિહ્નોમાં તરત ડૉક્ટરને બતાવવું?
નીચેના લક્ષણો જણાય તો તરત યુરોલોજીસ્ટ કે નેફ્રોલોજીસ્ટનો સંપર્ક કરો:
- પેશાબમાં લોહી આવવું
- પેશાબમાં પરુ આવવું અથવા સતત ફીણવાળો પેશાબ
- રોજના પેશાબની માત્રામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો
- આંખની નીચે સોજા આવવા
- બંને પગમાં વારંવાર સોજા આવવા
આ લક્ષણોનો અર્થ હંમેશા ગંભીર બીમારી નથી, પરંતુ કોઈ તકલીફ હોય તો વહેલી ઓળખાઈ શકે તે માટે તપાસ કરાવવી જોઈએ.
Read Our Article
10 Early Warning Signs of Kidney Disease You Shouldn’t Ignoreરોજિંદા જીવનમાં કિડનીને તંદુરસ્ત કેવી રીતે રાખી શકાય?
- પૂરતું પ્રવાહી લો: તંદુરસ્ત કિડની ધરાવતા લોકો માટે ડૉ. નીલ પટેલ દિવસમાં કુલ આશરે 3 થી 3.5 લીટર પ્રવાહી સૂચવે છે. હૃદય કે કિડનીની બીમારી હોય તો ડૉક્ટરે કહેલી મર્યાદા પાળવી.
- મીઠું ઓછું કરો: ઉપરથી મીઠું ન નાખો અને પેકેટવાળો તથા બેકરીનો ખોરાક ઓછો કરો.
- સંતુલિત આહાર લો: પથરીની વૃત્તિ હોય તો ઓક્ઝલેટવાળી વસ્તુઓ માપમાં લો અને રેડ મીટ ઓછું કરો.
- મોસમ પ્રમાણે શાકભાજી ખાઓ અને ભોજનમાં શાકાહારી વાનગીઓ વધારો.
- સક્રિય રહો: મોટા ભાગના દિવસોમાં 30 થી 45 મિનિટ કસરત એકંદર સ્વાસ્થ્ય માટે ઉપયોગી છે.
- પેઇન કિલર માત્ર જરૂર હોય ત્યારે જ અને યોગ્ય ડોઝમાં લો.
- નિયમિત હેલ્થ ચેકઅપ કરાવો, ખાસ કરીને 40 વર્ષ પછી.
જીવરાજ હેલ્થકેર, અમદાવાદમાં યુરોલોજી સારવાર
અમદાવાદમાં યુરોલોજી હોસ્પિટલ શોધતા દર્દીઓ જીવરાજ હેલ્થકેરમાં ઉપલબ્ધ સેવાઓ વિશે પૂછપરછ કરી શકે છે. પથરી અને પ્રોસ્ટેટ ઉપરાંત યુરોલોજી વિભાગ માં યુરિન ઇન્ફેક્શન, મૂત્રાશયની ગાંઠ (TURBT), મૂત્રનળીનું સંકોચન (ઓપ્ટિકલ ઇન્ટરનલ યુરેથ્રોટોમી), પેશાબ પર કાબૂ ન રહેવો (સ્ટ્રેસ યુરિનરી ઇન્કોન્ટિનન્સ) અને લેપ્રોસ્કોપિક યુરોલોજિકલ સર્જરીની સારવાર પણ થાય છે. યુરોફ્લોમેટ્રી અને યુરોડાયનેમિક સ્ટડી જેવી તપાસ મૂત્રાશય કેટલું સારી રીતે કામ કરે છે તે સમજવામાં મદદ કરે છે.
યોગ્ય સારવાર યુરોલોજી ટીમની તપાસ પછી નક્કી થાય છે. ડૉ. નીલ પટેલ સાથે એપોઈન્ટમેન્ટ બુક કરી શકાય છે.
કિડની અને પ્રોસ્ટેટના સ્વાસ્થ્ય માટે આગળનું પગલું
કિડની લોહીમાંથી કચરો ગાળે છે, હિમોગ્લોબિન બનાવવામાં મદદરૂપ હોર્મોન્સ છોડે છે અને બીજા ઘણા અંગો સાથે મળીને કામ કરે છે, એટલે તેની નિયમિત કાળજી જરૂરી છે. મોટા ભાગની પથરી અને પ્રોસ્ટેટની તકલીફો વહેલી ઓળખાય તો સારી રીતે સંભાળી શકાય છે. વારંવાર થતા લક્ષણોમાં ઘરગથ્થુ ઉપાય કે પેઇન કિલર પર આધાર રાખવા કરતાં યોગ્ય તપાસ કરાવવી વધુ સારી છે, અને ઘરના વડીલોને વાત કરવા માટે થોડું પ્રોત્સાહન આપવું પડે.
જીવરાજ હેલ્થકેર, અમદાવાદ માં પેશાબ સંબંધિત તકલીફોનું નિદાન, એન્ડોસ્કોપિક સારવાર અને ફોલો અપ એક જ જગ્યાએ થાય છે, જેથી પહેલા કન્સલ્ટેશનથી સારવાર સુધી દર્દીને બીજે જવું પડતું નથી.
કિડની સ્ટોન અને પ્રોસ્ટેટ વિશે વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
અમદાવાદમાં યુરોલોજીસ્ટને ક્યારે બતાવવું જોઈએ?
કમર કે પડખામાં સખત દુખાવો, પેશાબમાં લોહી કે પરુ, પેશાબમાં બળતરા, પેશાબ ઓછો થવો, નબળી ધાર કે રાત્રે વારંવાર પેશાબ જેવા લક્ષણો હોય તો કન્સલ્ટેશન કરાવવું જોઈએ.
કમરનો દુખાવો પથરીનો છે કે નહીં તે કેવી રીતે ખબર પડે?
પથરીનો દુખાવો સામાન્ય રીતે પાંસળીની નીચે પડખા કે કમરમાંથી શરૂ થાય, મોજાની જેમ આવે જાય અને પેઢુ તરફ ફેલાય છે. સ્નાયુનો કમરનો દુખાવો મોટે ભાગે હલનચલન કે બેસવાની સ્થિતિ સાથે બદલાય છે. પેશાબની તપાસ અને સોનોગ્રાફીથી કારણ નક્કી થઈ શકે છે.
શું સારવાર પછી પથરી ફરી થઈ શકે?
હા, ખાસ કરીને વારસાગત કે મેટાબોલિક વૃત્તિ ધરાવતા લોકોમાં પથરી ફરી થઈ શકે છે. પેશાબની તપાસ અને ખોરાક તથા પાણી પીવાની આદતમાં ફેરફારથી જોખમ ઘટાડી શકાય છે.
શું બિયર પીવાથી પથરીમાં ફાયદો થાય?
ના. થોડા સમય માટે પેશાબ વધે તેનો ફાયદો બિયરમાંના પ્યુરીન અને આલ્કોહોલથી થતી પાણીની કમી સામે ટકતો નથી. આખા દિવસ દરમિયાન થોડું થોડું સાદું પાણી પીવું એ પથરી અટકાવવાની સૌથી સરળ અને ભરોસાપાત્ર આદત છે.
શું કેલ્શિયમની ગોળી કે દૂધની વસ્તુઓથી પથરી થાય?
સામાન્ય રીતે નહીં. ભોજન સાથે લીધેલું કેલ્શિયમ આંતરડામાં ઓક્ઝલેટ સાથે જોડાઈ જાય છે અને કિડની સુધી પહોંચતા ઓક્ઝલેટની માત્રા ઘટાડે છે. કેલ્શિયમની ગોળી લેતા હો તો ડોઝ અને સમય યોગ્ય છે કે નહીં તે ડૉક્ટરને પૂછો.
શું દરેક પથરીમાં ઓપરેશન કરવું પડે?
ના. ઘણી નાની પથરી દવા અને પ્રવાહીથી જાતે નીકળી જાય છે. પથરી મોટી હોય, પેશાબનો પ્રવાહ રોકે, વારંવાર દુખાવો કરે કે સાથે ઇન્ફેક્શન હોય ત્યારે સામાન્ય રીતે પ્રોસિજરનો વિચાર કરવામાં આવે છે.
શું ઓપરેશન વગર પ્રોસ્ટેટની સારવાર થઈ શકે?
ઘણા કિસ્સામાં હા. હળવા થી મધ્યમ લક્ષણોમાં દવા અને સાંજ પછી ઓછું પ્રવાહી પીવું તથા ચા, કોફી અને આલ્કોહોલ ઓછા કરવા જેવા સરળ ફેરફારોથી રાહત મળી શકે છે. લક્ષણો વધારે હોય કે દવાથી ફાયદો ન થાય ત્યારે સામાન્ય રીતે સર્જરીનો વિચાર કરવામાં આવે છે.
